DE BIZARSTE PADDENSTOELEN TER WERELD
Ze stinken. Ze bloeden. Ze geven licht. En sommige nemen het gedrag van dieren over.
Welkom in een rijk dat geen plant en geen dier is. Schimmels bouwen onzichtbare netwerken, ruimen dood materiaal op, werken samen met bomen en hebben evolutietrucs die rechtstreeks uit sciencefiction lijken te komen.
8 dossiers voor je spreekbeurt 🍄
Duivelsvingers
Clathrus archeri barst uit een wit ‘ei’ en ontvouwt rode armen. De donkere, kleverige sporenmassa ruikt naar rottend vlees en lokt vliegen die de sporen meenemen.
De bloedende tand
Jonge vruchtlichamen van Hydnellum peckii kunnen rode vloeistofdruppels uitscheiden. Onder de hoed zitten geen klassieke plaatjes maar tandachtige structuren. De schimmel leeft bovendien samen met boomwortels.
Zombie-schimmel
Ophiocordyceps-schimmels parasiteren geleedpotigen. Bij bekende mier-parasieten verandert infectie het gedrag van de gastheer; daarna groeit het vruchtlichaam uit het dode dier en worden sporen verspreid.
Een bos dat licht geeft
Meer dan honderd bekende schimmelsoorten kunnen bioluminescent zijn: ze produceren zichtbaar licht door chemische reacties. Bij sommige soorten lichten vooral delen van het vruchtlichaam op.
De gesluierde dame
Phallus indusiatus draagt een opvallend kanten netwerk dat als een sluier onder de hoed hangt. Het is een stinkzwam: geur en insecten spelen een rol bij de verspreiding van sporen.
Dodemansvingers
Xylaria polymorpha vormt donkere, vingerachtige vruchtlichamen op dood hout. Het macabere uiterlijk verbergt een belangrijke taak: organisch materiaal afbreken.
Aardsterren
Bij aardsterren splijt de buitenlaag open tot stervormige slippen. In het midden zit een sporenzak. Regendruppels kunnen helpen om wolkjes sporen naar buiten te slaan.
Het echte monster: mycelium
Wat wij ‘paddenstoel’ noemen is vaak slechts het tijdelijke vruchtlichaam. Een groot deel van het organisme bestaat uit microscopische schimmeldraden: hyfen. Samen vormen ze het mycelium in hout, bodem of ander materiaal.
Van bizarre foto naar een verhaal
Waarom zijn schimmels zo belangrijk?
De bizarre vormen zijn de aandachtstrekkers. Het grotere verhaal zit onder je voeten. Schimmels kunnen dood materiaal afbreken, relaties aangaan met plantenwortels en voedselketens beïnvloeden. Zonder schimmels zou een bos fundamenteel anders functioneren.