KA’AETÉ TECH LAB • VPD

Klimaat dat je kunt aanraken.

Temperatuur, relatieve luchtvochtigheid en bladtemperatuur horen bij elkaar. Verander één variabele en je verandert de dampdruk rond het blad. Hier kun je dat zelf onderzoeken.

Wat gebeurt er?

RV omhoogBij gelijke temperatuur stijgt de actuele dampdruk van de lucht. Het verschil met het blad wordt kleiner en VPD daalt.
Lucht warmerBij dezelfde RV neemt de actuele dampdruk toe, maar ook de mogelijke verzadigingsdampdruk. Wat de plant ervaart hangt mede af van de bladtemperatuur.
Blad koelerDe verzadigingsdampdruk aan het blad daalt. Bij een groot verschil met warme, vochtige lucht kan het bladoppervlak richting condensatie gaan.
Waarom telt dit?VPD is een natuurkundige drijvende kracht achter verdamping. Maar plantreacties worden óók bepaald door licht, luchtbeweging, wortelwater, soort en groeifase.

Experimenteer

26 °C
80 %
24 °C
0.00 kPa

VPD

MICROKLIMAAT • WAAROM ÉÉN GETAL NIET GENOEG IS

Eén kast. Meerdere klimaten.

Een sensor vertelt wat er precies op zijn eigen plek gebeurt. Tien centimeter verder kan een blad koeler zijn, de lucht stiller en de lokale luchtvochtigheid hoger. Daarom kijken we in KA’AETÉ niet naar één klimaatcijfer, maar naar klimaatzones.

BoveninMeer licht, meestal warmer en meer luchtbeweging.
Tussen bladSchaduw en stilstaande lucht kunnen de lokale RV verhogen.
BosbodemKoeler, donkerder en sterk beïnvloed door nat substraat.
Boven waterVerdamping verbindt water- en luchtklimaat direct met elkaar.
Educatieve illustratie van tropisch microklimaat
LUCHTBEWEGING

Ventilatie is meer dan ‘lucht erin, lucht eruit’.

Bewegende lucht helpt warmte en vocht te mengen, maar te veel stroming kan lokaal juist uitdroging veroorzaken. De vorm van bladeren, hout en wanden verandert voortdurend hoe lucht door de kast beweegt.

Tropische bladeren en plantstructuur
BLADTEMPERATUUR

Een plant voelt niet alleen de luchttemperatuur.

Licht warmt bladeren op; verdamping kan ze juist koelen. Daardoor kan een blad een andere temperatuur hebben dan de sensor in de lucht ernaast — en dat verandert ook de lokale dampdruk.

Tropische beek met vochtige omgeving
WATER & VERDAMPING

Het aquarium beïnvloedt de wereld erboven.

Een open wateroppervlak levert voortdurend waterdamp aan de lucht. Temperatuur, luchtbeweging en oppervlakte bepalen hoeveel. Zo wordt de waterwereld onderdeel van het klimaat van de bovenwereld.

Tropische vegetatie in verschillende lichtlagen
LICHT & SCHADUW

Elke nieuwe plant verandert het systeem.

Een groter bladerdek vangt meer licht, maakt schaduw, remt lucht en verdampt water. Dat betekent dat het microklimaat mee verandert terwijl KA’AETÉ groeit.

Klimaat is een netwerk, geen schuifknop.

Temperatuur, RV, bladtemperatuur, licht, luchtbeweging en waterbeschikbaarheid beïnvloeden elkaar. De VPD-tool hierboven laat één deel van dat netwerk zien; de levende kast laat straks zien wat er gebeurt wanneer al die factoren tegelijk bewegen.

← Terug naar KA’AETÉ
Ga verder KA’AETÉ in